به اعتقاد روان شناسان خودکشی یکی از معضلات جدی رو به رشد جوانان در جوامع امروزی  است . روانشناسان بر این اعتقادند که بسیاری از افراد تمایل به خودکشی، تحت تاثیر مشکلات روحی و روانی قرار می گیرند و عکس العمل سریع آنان به مسائل گوناگون، استقبال از مرگ است . چنین واکنشی به معنای دوست داشتن مرگ نیست بلکه این دسته از افراد تنها خواهان درک و محبت دیگران هستند.

بر اساس تحقیقات انجام شده در حوزه پژوهشگری اجتماعی و روان شناسی پوچی، نا امیدی، تحصیل و عشق، احساس شکست، بيكاری، بالارفتن سن ازدواج، بحران های عاطفی، فقدان فرزند،  احساس گناه، افسردگی، ازدواج‌های اجباری و يا مخالفت با ازدواج آنان با فرد دلخواهشان، اعتياد، فرهنگ مرد سالاری، نامساعد بودن شرايط زندگی، شكنجه‌های روحی و روانی در خانواده‌ها توسط والدين، بیماری های روانی و جسمی مانند ایدز و سرطان و هپاتیت و غیره، ناهنجاری های خانوادگی در اثر  طلاق، سخت‌گيری بيش از حد خانواده ها به دخترانشان، فقر و فحشا، حادثه های ناگوار و غیر قابل قبول، سوء استفاده های عاطفی و جنسی،  عدم قبول زنان و دختران تحصیل کرده با فكرهای سنتی و بسته و فشارهای روزافزون اجتماعی از مهمترین عوامل خودکشی است.

طبق آمار منتشر شده توسط وزارت بهداشت جمهوري اسلامي متاسفانه استان لرستان اولين رتبه و استان هاي مازندران و گلستان در رتبه هاي بعدي بالاترین میزان خودکشی کشور قرار دارند.

بر اساس تحقیق پیمایشی انجام شده توسط دکتر خوشفر با موضوع بررسی عوامل موثر بر اقدام به خودکشی، استان گلستان طی سال های اخیر در رتبه سوم خودکشی قرار گرفته و نوع پرخطر اقدام به خود کشی خود سوزی زنان است که در برخی از مناطق استان رواج دارد.

 این مطالعه از دو بخش اسنادی و پیمایشی تشکیل شده است که در بخش اسنادی آمار اقدام به خودکشی در سال های 1385 لغایت 1387 مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. در بخش پیمایشی نیز شناسایی میزان تاثیر افسردگی، راهکارهای مقابله ای، سن، جنسیت، قومیت، مذهب و سرمایه اجتماعی بر اقدام به خودکشی بین دو گروه آزمایش و گواه انجام شده است.

جامعه آماری در بخش اسنادی شامل کلیه موارد اقدام به خودکشی در سطح استان گلستان طی سالهای 1385 لغایت 1387 بوده که تعداد آنها 5698 نفر می باشد که این تعداد به صورت تمام شماری مورد مطالعه قرار گرفته اند. در بخش پیمایشی جامعه آماری شامل کلیه افراد اقدام کننده به خودکشی در سال 1387 بوده که تعداد آنها 2439 نفر گزارش شده اند.

نمونه آماری در بخش پیمایشی شامل دو گروه از افراد اقدام کننده به خودکشی و افراد عادی می گردد که در هر گروه 135 نفر جمعاً 270 نفر به روش تصادفی سیستماتیک انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند.

نتایج تحقیق در بخش اسنادی نشان می دهد که در میان مردم استان گلستان طی سالهای 1385 لغایت 1387 زنان بیشتر از مردان، پیروان اهل تشیع بیشتر از اهل تسنن، مجردان بیشتر از متاهلان، بیکاران و خانه داران بیشتر از بقیه افراد، افراد واقع در سنین 15 تا 24 ساله بیش از بقیه گروه های سنی، ساکنان شهرها بیشتر از ساکنان روستاها، با انگیزه اختلافات خانوادگی و مشکلات روحی- روانی بیش تر از سایر انگیزه ها، با استفاده از ابزار دارو و سم بیشتر از سایر ابزارها؛ و در شهرستان­های کلاله، کردکوی و گرگان بیش تر از سایر شهرستانها؛ اقدام به خودکشی می کنند.

نتایج تحقیق در بخش پیمایشی نشان داد که میزان عوامل و متغیرهای افسردگی، راهکارهای مقابله ای و چهار خرده مقیاس کنترل، خلاقیت، اطمینان و رویارویی، سرمایه اجتماعی و ابعاد آن در میان گروه آزمایش کمتر از گروه گواه بوده در حالیکه میزان خرده مقیاس های اجتناب از مسأله و احساس بی یاوری در گروه آزمایش بیشتر از گروه گواه می باشد. همچنین تحلیل رگرسیونی نشان داد که در تبیین اقدام به خودکشی سه عامل افسردگی، سطح تحصیلات و سرمایه اجتماعی به ترتیب مهمترین نقش را داشته اند.

راهکارهای عملی مهم برای کنترل و پیشگیری از اقدام به خودکشی در استان گلستان، تمهید تدابیری برای کاهش افسردگی و افزایش سرمایه اجتماعی می باشد.

بالا بودن آمار خودکشی در استان شاید یکی از دغدغه های مهم مدیران و مسئولان استانی باشد. این موضوع تا حدی جدی شده است که معاون استاندار گلستان در چهاردهمين گردهمايي ستادهاي نماز جمعه استان در گرگان خودكشي را جدی ترین آسيب اجتماعی استان معرفی کرد.

بر اساس آمارهای ارایه شده از سوی پژوهشگران آسيب های اجتماعی استان طی سال های اخیر بيشترين آمار خودكشی در استان بين سنين ١٨ تا ٢٤ سالگی بوده است و از سال ٧٩ به اين طرف ساليانه يك هزار و ٥٠٠ نفر در استان گلستان خودكشی كرده‌اند. به نظر می‌رسد با توجه به پراكندگی جمعيت و تنوع قوميت ها در استان گلستان پديده خودسوزی زنان، پديده‌ای حاد است كه از نگاه مسوولان و دست‌اندركاران امر پنهان مانده است. اينكه چرا زنان و دختران در گلستان خودسوزی را به عنوان بهترين ابزار برای خودكشی و رهايی از مشكلات می‌دانند، سوالی است كه هنوز جواب قطعی از سوی مسولان و دست‌اندركاران آسيب های اجتماعی به آن داده نشده است.

برای اینکه بتوانیم علت یک پدیده را بررسی کنیم باید بدانیم این جامعه در چه بخش هایی با تغییرات روبرو بوده است. بنابراین در خصوص این مسئله باید اشاره کرد که فضای اجتماعی و اخلاقی جامعه امروزه ما با تغییر و تحولات فراوانی مواجه شده است و به نوعی دچار در هم ریختگی شده است . ناامیدی یکی از عوامل موثر در خودکشی است. البته براساس یکسری از تحقیقات در این زمینه ، خودکشی در بین سنین 18 تا 30 سال اتفاق می افتد.بنابراین وقتی در یک جامعه سنتی ، ساختارهای قبلی به هم می ریزد و جایگزینی برای آن در نظر گرفته نمی شود به طور حتم این مسئله باعث ایجاد فشار زیاد و به دنبال آن اختلالات روانی می شود.

امیدواریم دست اندرکاران حوزه مسائل و مشکلات اجتماعی استان به جای تکرار مکررات و بیان کردن چندباره موضوعاتی که بر هیچ کس پوشیده نیست به فکر حل این مشکل و چاره اندیشی برای کاهش پدیده دردناک خودکشی در استان باشند...